وقتی صحبت از آتشفشان میشود، بسیاری تصور میکنند فوران ناگهانی و بدون هشدار رخ میدهد؛ اما واقعیت این است که زمین معمولاً پیش از فوران، نشانههایی از خود بروز میدهد.
این روزها نگاه زمینشناسان جهان به شبهجزیره ریکیانس (Reykjanes) در جنوبغربی ایسلند دوخته شده است. بر اساس تازهترین گزارش سازمان هواشناسی ایسلند، سطح زمین در منطقه سوارتسنگی (Svartsengi) همچنان در حال بالا آمدن است؛ اتفاقی که نشان میدهد ماگما بهآرامی در اعماق زمین در حال تجمع است. تاکنون حدود ۲۷.۵ میلیون مترمکعب ماگما در زیر این منطقه انباشته شده که یکی از بزرگترین حجمهای ثبتشده در چرخه اخیر فعالیتهای آتشفشانی این ناحیه محسوب میشود.
اما آیا این یعنی فوران حتمی است؟
خیر. دانشمندان تأکید میکنند که زمان دقیق فوران را نمیتوان پیشبینی کرد. با این حال، ادامه افزایش فشار در مخزن ماگما احتمال ایجاد یک دایک ماگمایی و در نهایت یک فوران جدید را افزایش میدهد. به همین دلیل، شبکهای از GPSهای دقیق، تصاویر ماهوارهای، لرزهنگارها و سنجش تغییر شکل زمین، این منطقه را بهصورت ۲۴ ساعته پایش میکنند.
🇮🇷 این خبر چه ارتباطی با ایران دارد؟
شاید تصور کنیم چنین رویدادهایی فقط در کشوری مانند ایسلند اهمیت دارند؛ اما فناوریهایی که امروز در آنجا برای پایش آتشفشانها استفاده میشود، همان ابزارهایی هستند که در بسیاری از کشورهای زلزلهخیز از جمله ایران برای پایش گسلها، اندازهگیری تغییر شکل پوسته زمین و ارزیابی مخاطرات زمینشناسی به کار میروند.
هرچند ایران آتشفشانهای فعالی مانند ایسلند ندارد، اما مطالعه این فرآیندها به پژوهشگران کمک میکند رفتار پوسته زمین، جابهجایی گسلها و برخی فرآیندهای مرتبط با مخاطرات طبیعی را بهتر درک کنند.
🌍 زمین همیشه پیش از رخدادهای بزرگ حرف میزند؛ هنر دانشمندان این است که این نشانهها را بهدرستی بخوانند.
دیدگاهها