گسل راندگی اصلی زاگرس یکی از مهمترین سامانههای گسلی فعال ایران است که نقش اساسی در شکلگیری رشتهکوه زاگرس و رخداد زمینلرزههای مخرب غرب و جنوب کشور دارد. این گسل با امتدادی بیش از هزار کیلومتر، مرز تکتونیکی میان ورقه عربی و ایران را مشخص کرده و در جریان کوهزایی آلپی و بستهشدن نئوتتیس فعال بوده است. بررسی هندسه، سازوکار حرکتی و لرزهخیزی این گسل، برای شناخت مخاطرات لرزهای و برنامهریزی مدیریت ریسک زلزله در ایران اهمیت بالایی دارد.
ماه:دسامبر 2025
وقتی کوه فرو میریزد؛ راز تحرک شدید زمینلغزشها
زمینلغزش فقط حرکت نیست؛ نحوه توقف و نشستن مواد، کلید درک خطر واقعی است.
با فهم دقیقتر این فرایند، میتوان:
* پیشبینیهای دقیقتری داشت
* خسارتها را کاهش داد
* جان انسانها را حفظ کرد
وقتی خطر، زیبایی میآفریند؛ همزیستی آتش و یخ در کوه رِینیر
در بیشتر نقاط جهان، برخورد آتشفشان و یخچال طبیعی فقط به فاجعه ختم میشود؛
یا فورانها یخ را ذوب میکنند،
یا یخچالها در دورههای خاموشی، کوه را میفرسایند.
اما در کوه رِینیر (شمالغرب آمریکا)، تعادل نادری میان آتش و یخ برقرار شده است. این آتشفشان فعال که روی پهنهٔ فرورانش تکتونیکی قرار دارد، همزمان یکی از خطرناکترین آتشفشانهای یخچالی جهان بهشمار میرود؛ زیرا ذوب ناگهانی یخها میتواند جریانهای گلی و ویرانگر ایجاد کند.
در عین حال، همین گرمای پنهان باعث شکلگیری غارهای یخی و بخار در دل دهانههای قله شده است. گازهای آتشفشانی از زیر یخ بالا میآیند و تونلها و تالارهایی در یخ میسازند که فقط در صورت حفظ تعادل میان گرما و بارش سالانهٔ برف میتوانند باقی بمانند.
📌 اگر گرما زیاد شود، یخ و غارها ناپدید میشوند.
📌 اگر گرما کم باشد، یخ گسترش مییابد و غارها را میپوشاند.
این پدیده یادآور یک نکتهٔ مهم است:
مخاطرات طبیعی فقط تهدید نیستند؛ آنها بخشی از پویایی زمیناند که با شناخت درست، هم میتوان خطرشان را کاهش داد و هم شگفتیهایشان را درک کرد.
قنات؛ فناوری باستانی ایران برای مقابله با بحران آب
قناتها فناوری باستانی و پایدار ایران برای مدیریت آب در مناطق خشک هستند که با استفاده از نیروی جاذبه، آب زیرزمینی را بدون مصرف انرژی به سطح زمین منتقل میکنند. این سیستم علاوه بر پایداری منابع آب و کاهش آسیبهای زیستمحیطی، نقش مهمی در کشاورزی و همکاریهای اجتماعی داشته و در کنار روشهای نوین میتواند به کاهش بحران آب امروز کمک کند.